Wilrica Genealogie - Informatie

Informatie Menu
Over dit project
Toelichtingen en opzoekingen
Corrigeren en aanvullen van onze gegevens
Nuttige links

Opzoekingslijsten
Lijst van Burgemeesters
Lijst van Pastoors van Wilrijk
Lijst van Bestuurders in het Oude Regime
Lijst van Feodale Heersers
Lijst van Kasteeleigenaars
Lijst van Molenaars
Lijst van Oorlogsslachtoffers 1914-1918
Lijst van Gefusillieerden 1940-1945
Lijst van Gesneuvelde Militairen 1940-1945
Lijst van Gesneuvelde Weerstanders 1940-1945
Lijst van Overleden Politieke Gevangenen 1940-1945
Lijst van Verplicht Tewerkgestelde Arbeiders
Lijst van Slachtoffers Overleden op Zee 1940-1945
Lijst van Burgerslachtoffers 1940-1945
Lijst van personen met een straatnaam
Lijst van andere bekende Wilrijkenaren
Lijst van grafzerken (algemeen)
Lijst van grafzerken (militair ereperk)
Lijst van bidprentjes en doodsbrieven
Lijst van documenten

Begraafplaatsen
Begraafplaatsen in Wilrijk
Gedenkstenen Sint-Bavokerk
Begraafplaats Wilrijk Moretus
Begraafplaats Wilrijk Steytelinck

Lijst van Bestuurders in het Oude Regime

De "Schepenbank" is een bestuursconcept uit de middeleeuwen en het ancien régime. In de Lage Landen gaf de koning of feodale heer van een grondgebied deze instelling een bestuurlijke bevoegdheid, waar ook de lagere rechtspraak omtrent personen en goederen, handhaving van de orde en bezegelen van privaatrechtelijke documenten deel van uitmaakte. Zo hield de schepenbank zich ook bezig met overdrachten en verkopen van onroerend goed, testamenten en erfenissen, en kon hierop registratierechten heffen. Schepenen konden voor hun grondgebied zowel regels opstellen als handhaven; er was dus geen scheiding tussen de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Niettemin bestonden er in de Schepenbank verschillende soorten functies, waarvan zowel de benamingen als de bevoegdheden evolueerden en dus konden verschillen afhankelijk van plaats en van tijdsperiode.

De leden van de schepenbank werden schepenen genoemd, gewoonlijk bestaande uit vier of zeven personen, met een tevens een griffier of secretaris. Aan het hoofd stond de door de dorpsheer aangestelde meier, die tevens instond voor het innen van belastingen en pachtgelden. De term "meier" is etymologisch verwant aan het Engelse "mayor" en Franse "maire", wat "burgemeester" betekent. De meier was eveneens een soort van "keurmeester", hoewel in Wilrijk niet expliciet zo genoemd, die instond voor de keuring van maten, gewichten, levensmiddelen e.d.m. Hij was, als onmiddellijke medewerker van de drossaard of schout, tevens een soort van veldwachter of politiecommissaris, die instond voor de handhaving van de orde, het opsporen van misdadigers en bewaken van gevangenen.

De meier werd vaak bijgestaan door de vorster, die fungeerde als een soort bode en eveneens veldwachter. De vorster publiceerde o.a. vonnissen (gewoonlijk door ze aan te plakken op de kerkdeur), en hield toezicht op de jacht, visserij, herbergen, landlopers, enz. Hij werd soms ook de "ondermeier" genoemd. De term "vorster" komt oorspronkelijk van "forestarius" (forestier), de toezichter op een bepaald bosgebied. Wanneer de ontbossing ervoor zorgde dat dit minder nodig werd, kwamen er andere taken in de plaats, zoals het bewaken van velden en akkers en het weren van loslopende dieren. Dat laatste werd vaak uitgevoerd door een zogenaamde schutter of koevanger.

De schepenen stelden ook de borgermeester aan. Hoewel het woord "meier" verwant is aan "burgemeester", was een borgermeester toch een andere functie: het betreft iemand die borg staat voor de dorpsfinanciën. De schepenbank kon criminele zaken behandelen, tenzij die overtredingen betroffen waarvoor lijfstraffen van kracht waren; in dat geval werd de rechtspraak doorgaans waargenomen door hogere functionarissen zoals ammans/ambtsmannen, drossaards, schouten of baljuws, die werden aangesteld door de hertog. In de loop der tijd kregen schepenbanken steeds vaker bijstand van een schout of drossaard, die als vertegenwoordiger van de hoogbaljuw, verantwoordelijk was voor het uitvoeren van de vonnissen en de handhaving van de orde.

In Wilrijk dateren de eerste schepenregisters van 1571, al was de Wilrijkse Schepenbank veel ouder dan dat. Tijdens de periode dat de stad Antwerpen de heerlijkheid van Wilrijk in handen had, was er sprake van binnenschepenen en buitenschepenen. Binnenschepenen woonden in de stad, en buitenschepenen waren dan Wilrijkenaars zelf. In 1789 maakte de Franse Revolutie een einde aan de rechtsystemen van het ancien régime, en zo werd in 1795 ook de Wilrijkse Schepenbank afgeschaft tijdens de Franse Tijd. De Schepenbank is de voorloper van het huidige college van burgemeester en schepenen, hoewel diens bevoegdheden en werking op veel vlakken toch verschillen.

Hieronder vind je lijsten terug van dorpsbestuurders en functionarissen van de Schepenbank van Wilrijk tijdens het ancien régime.

Drossaards en Schouten van Wilrijk

ca. 1541 : Van Grimbergen (drossaard)
ca. 1543 : Christiaen vander Hoffstadt (schout van het Land van Rijen)
voor 1559 : Cornelis vander Luegenhagen (schout van de meierij)
ca. 1561 : Deladeriere (schout)
1579 – 1582 : Karel van Ranst (drossaard), met Henrick van Ranst als stedehouder in 1581
1585 - 1612 : Joos (Judocus) Robyns (drossaard), gehuwd met Elisabeth van Dornhoven. Hij was tevens drossaard van Deurne-Borgerhout en van Oosterweel.
1611 : Laureijs Corthagen, plaatsvervanger van Joos Robyns
1612 : Niclaes Martens
1613 – 1620 : Jan van Nevele, Heer van Nossegem (drossaard-generaal van o.m. Wilrijk en Deurne)
1614 : Martens (plaatselijke drossaard benoemd door Antwerpen)
ca. 1616 – 1619 : Melchior Christoffels
ca. 1617 : Alart van Nevele (schout onder Jan van Nevele), gehuwd met Catharina Rijsheuvels
ca. 1620 : Niclaes Mertens/Martens (schout), tevens meier van Deurne
1624 - ? : Charles Poels (schout)
1627 – 1632 : Ambrosius Pots (drossaard onder Charles Poels)
1627 – 1641 : Franchois de Pape (schout)
ca. 1644 - 1649 : Fernando de Berlaymont (drossaard)
ca 1672 – 1695 : Jan-Augustyn van de Werve (drossaard)
ca. 1696 - 1723: Jan-Baptist-Balthazar della Faille (drossaard), geb. Antwerpen 1650, zoon van Jan-Baptist en Isabella-Anna van de Werve. Overleed in 1723.
1723 – 1745? : Alexander-Constantin della Faille (drossaard), neef van zijn voorganger; zoon van Melchior-Hyacinthe dlela Faille en Anna-Constantia Anselmo.
1746 : Fr. Ign. Gansacker (drossaard)
1753 – 1756 : L.C. Gruels (drossaard)
1756 - ? : Luc. Carl. Jos. de Gruels (drossaard), zoon van zijn voorganger
Ca. 1771 - 1793 : E.G. van Kieldonck (substituut-drossaard)

Meiers van Wilrijk

1467 – na 1472 : Janne vander Stoct alias vander Tangen
1479 – voor 1496 : Frans Bode, mogelijk verwant aan zijn voorganger. Hij was gehuwd met Lysbette Dullaerts
1496 - ? : Aelbrechte Michielss(en)
ca. 1539 : Aelbrecht Bernaertsen
Voor 1546 : Jan Libenter, gehuwd met Margriete Lambrechts
ca. 1560 : Jan de Cock alias Hellinck (52 jaar oud in 1560)
ca. 1571 : Andries Buijens, gehuwd met Mayken Mortelmans
ca. 1578 : Ghysbrecht Kyff/Knyff
1584 - voor 1620 : Peeter Slootmans, gehuwd met Elisabeth Dom en vervolgens met Catharina Van Postel. Hij was tevens kastelein op het kasteel te Steytelinck, en liet de Oude Molen (toen genoemd "Dikke Mee") heropbouwen. Hij had als “ondermeier” Andries Bollaert. Slootmans was verantwoordelijk voor tal van moorden, en werd in 1615 gearresteerd door Jan Van Nevele, drossaard-generaal. Het proces eindigde in 1620 met het overlijden van Jan Van Nevele.
1620 - 1647 : Laurentius (Laureys) Van Bavegem (41 jaar oud in 1620, overleed in 1647 en begraven op 11 maart), gehuwd met Helena Jacobs.
1647 - 1647 : Michael Van Bavegem, volgde zijn vader op als meier maar overleed in datzelfde jaar. Hij was sinds 1641 eveneens Vorster van Wilrijk.
1647 - 1669 : Joannes Van der Borght, gehuwd met Aldegonda Boonen.
1669 - 1704 : Egidius (Gillis) Van der Borght, zoon van Joannes Van der Borght. Egidius was gehuwd met respectievelijk Anna Merckx (of Mertens), Cornelia Walschaerts (overleden in 1695) en Anna Wils. Hij overleed in 1722.
ca. 1724 - na 1734 : Franciscus Van Bracht, zoon van Joannes Van Bracht (op zijn beurt zoon van Adam Van Bracht) en Joanna Lemmens. Hij was gehuwd met Maria Anna Van der Borght (dochter van Egidius Van der Borght en Anna Wils) en vervolgens met Joanna Anthonissen.
? - 1758 : Adam Van Bracht, volgde zijn vader op als meier.
1763 - 1795 : Joannes Henricus Colhoven, afkomstig uit Dordrecht, gehuwd met Elisabeth De Preter. Hij was de laatste meier van Wilrijk, tot de afschaffing van de Schepenbank in 1795. Hij overleed in 1799.

Borgermeesters van Wilrijk

ca. 1696: Adrianus Bal (Jacquessone) wordt in 1696 vermeld als "borgermeester" van Wilrijk. Hij is niet dezelfde Adrianus Bal als de schepene uit dezelfde tijd.
ca. 1704 : Adam Van Bracht, gehuwd met Elisabeth Feyens en vervolgens met Elisabeth Strobbaerts, wordt vernoemd als borgermeester in 1704. In 1706 wordt naar hem reeds verwezen als "oudt borgermeester" (oud-burgemeester).
ca. 1709 : Jan De Laet
ca. 1712 : Frans Van Schil
vóór 1735 : Fransus Wegh (waarschijnlijk Franciscus Wegge, gehuwd met Anna Bal), vermeld als "gewesen borgermeester" in 1735.

Vorsters van Wilrijk

ca. 1590 - 1592 : Andries Bollaert (schutter, ondermeier)
ca. 1636 : Peeter van Mol
1641 - 1647 : Michael Van Bavegem, zoon van Laurentius Van Bavegem (meier van Wilrijk) en Helena Jacobs. In 1647 werd hij eveneens meier, maar overleed in datzelfde jaar.
1647 - 1679 : Alexander De Meulder, gehuwd met Anna Van Loofvelt.
1679 - na 1696 : Martinus De Meulder, volgde zijn vader op als vorster. Hij was gehuwd met Elisabeth Gijsbrechts.
ca. 1730 – 1740 : Peeter Wijckmans
? – 1767 : Peeter de Preter
1767 : Verschueren

Secretarissen (Griffiers) van Wilrijk

ca. 1521 & 1523 : J. Vorspoel
ca. 1532 & 1557 : Janne Vander Dussen
ca. 1566 : Peeter Backaert
ca. 1572 & 1582 : Hubertus Wynants
Na 1582 - 1614 : J. Kelckens
ca. 1615 : G. van der Donck
1618 – 1627 : Godevaert (Gillis) Smeyers
1634 - 1652 : Lucas Heuuick / Heuvick
1637 – 1638 : Abraham Spirincx (klerk)
ca. 1650 : Jacques Vanden Huffel (klerk)
1652 – 1665 : Jan Baptista Vereycken/Verrijcken, zoon van Melchior Vereycken en Catharina Hechts. Eveneens secretaris van Berchem.
na 1666 - 1707 : Gaspar Vereycken (in 1706 tijdelijk vervangen door Peeter Seldenslaghs), broer van Jan Baptista Vereycken. Eveneens secretaris van Berchem.
1708 - 1715 : Geerbrand Martinus Frederickx, overleden in 1715, zoon van Gerebrandus Frederickx en Anna Maria Marquis. Hij was gehuwd met Anna Theresia Berthout.
1719 – 1759 : Jan Baptist Coeck, eigenaar van kasteel Middelheim
ca. 1721 : Christianus Petrus Wauters ?
1759 – 1765 : Jacob Redicheer
1765 – 1792 : E.F. De Pauw
1793 : H. Van de Venne

Schepenen van Wilrijk

ca. 1287 : Henricus Lamberti, Arnoldus de Fine, Johannes filius Clare, Gilbertus Quedde
ca. 1386 : Ghiesel Bode, Peeter van den Boegaerde
ca. 1471 : Claus van der Voerst/Vorst, Jan Moens
ca. 1490 : Matthijs Vermanden, Niklaas van Loeke
ca. 1502 : Aerde/Aert Andries, Janne Wrage
ca. 1532 : Jan Knyff, Peeter Matheuuss
ca. 1542 : Jan Knyff, Joos van Berckelaer
1543 : Peeteren van Loocke, Jan vander Berdt, Jan Knyff, Aert Andries
1550 : Peeter atheeus, Jan Gielken
1554 : Peeter Matheeus, Joos van Berckelaer
1561 : Joos Gillemans alias Berclaer, Gheert Guedens, Cornelis vanden Bogaerde, Peeter Verbert, Bavo Matheus, Jan van Horcke.
1570 : Joos Gillemans alias Berclaer wordt vervangen door Peeter van Standonck
1572 : GIllies Schoesetter, Cornelis van den Bogaerde, Peeter Verbert, Peeter van Standonck, Geert Guens, Jan van Horck, Bavo Matheeus
? - 1579 : Aert (Aerd) Bal, tevens molenaar te Wilrijk.
1591 : Nicolaes van Horick, Anthonis de Winter
1594 : Nicolaes van Mechelen, ter vervanging van de overleden N. de Voocht
ca. 1610 : Joannes Verbeeck, gehuwd met Catharina Schoesetter en vervolgens met Catharina De Wever (of Wevers).
ca. 1611 : Henricus Torfs, gehuwd met Catharina Wellens.
ca. 1618 : Gillis Verhoeve, Cornelis Verbert, Jan Verbert Sebastiaenssonen
? - 1627 : Walterus Somers, gehuwd met respectievelijk Anna Van Dijck (alias Ruys), Catharina Verbeeck en Magdalena Verbert.
voor 1631 : Adrianus Cops, gehuwd met Catharina Helman.
ca. 1632 : Antonius De Keyser, gehuwd met Cornelia Brauw.
ca. 1639 : Gisbertus Van den Bogaert, gehuwd met Magdalena Mattheeussens en vervolgens met Joanna Dioons.
ca. 1640 : Joos (Judocus) Slootmans, zoon van Peter Slootmans (meier van Wilrijk) en Elisabeth Dom. Hij erfde van zijn vade de Oude Molen. Joos Slootmans was gehuwd met Anna Verhoeven en vervolgens met Barbara Verbert.
voor 1643 : Joannes Franssen, gehuwd met Anna Moermans.
ca. 1652 : Adrianus Meulenbroeckx
ca. 1658 : Nicolaes Verhoeven, zoon van Gillis Verhoeven en Christina Verbert. Hij was gehuwd met Maria Bal.
ca. 1662 : Guilielmus Van der Horst
Voor 1670 : Petrus De Laet, gehuwd me Elisabeth Van den Bemden.
ca. 1670 : Gerebrandus Frederickx, gehuwd met Anna Maria Marquis. Hij was eigenaar van het Hof ter Beke, en werd eveneens schepene van Antwerpen.
? - 1677 : Jan Verbeeck, overleden in 1677
1677 - 1711 : Antonius Meroen, gehuwd met Elisabeth Verhoeven (waarschijnlijk een dochter van Nicolaes Verhoeven en Maria Bal).
1683 : Gerardus De Bruyn, gehuwd met Magdalena Somers.
ca. 1693 : Joannes Heyns, gehuwd met Anna Van Dijck
ca. 1694 - ? : Melchior Della Faille
ca. 1696 : Gisbertus Huybergen (Huybrechts), Guilielmus Potteau, Cornelius Batens, samen met Antonius Meroen, Gerardus De Bruyn, Franciscus Somers, Adrianus Bal (Joossone) en Gaspar Vereycken (secretaris na 1696)
ca. 1714 : Egidius Verhoeven, zoon van Adrianus Verhoeven en Catharina Bal. Hij was gehuwd met Joanna Priem en vervolgens met Maria Lauwers.
Voor 1720 : Joannes De Laet, zoon van Petrus De Laet en Elisabeth Van den Bemden. Hij was gehuwd met Anna Mortelmans.
1720 : Gerardus De Bruyn (tweede keer)
1720 - 1735 : Petrus Luyckx, gehuwd met Maria Van Berckelaer en vervolgens met Elisabeth Meulenbroeckx.
ca. 1721 : Dillis Verhoeven (niet dezelfde persoon als Egidius Verhoeven).
ca. 1728 : Remigius Claes, gehuwd met Elisabeth De Wilf en vervolgens Anna Heyns.
1752 – 1767 : Petrus Gregorius Cuijlen, Jan Baptista Nieles (juristen)
ca. 1770 : Joannes Segers, zoon van Cornelius Segers en Anna Ceulemans. Hij was gehuwd met Theresia De Laet.
ca. 1771 : Cornelius De Deken, zoon van Cornelius De Deken en Elisabeth Van Put. Hij was gehuwd met Joanna Van Passen.